STUDELTA EN HET ONDERWIJS: TALENTEN

Chantal Vrouwenvelder (27) zit momenteel in het derde jaar van haar studie psychologie nadat ze Nederlands studeerde in Utrecht. Omdat ze ook graag iets met haar studie Nederlands wilde doen en het haar leuk leek om interactief met mensen bezig te zijn, trok een baan in het onderwijs haar aan. Studelta heeft haar de kans gegeven om ervaring op te doen als docent Nederlands bij de Christelijke Scholengemeenschap Buitenveldert (CSB) waar ze twee brugklassen lesgeeft.

Net als presenteren
,,In het begin vond ik het heel pittig, ik werd meteen in het diepe gegooid” vertelt Chantal. Aan haar werd doorgegeven hoe laat ze aanwezig moest zijn en dat was het. Als houvast kreeg ze een lesprogramma, maar de invulling van de les moest ze zelf verzinnen. Vanuit de leerlingen kwam zo nu en dan wat weerstand. ,,Ik vond het in het begin best heftig om voor de klas te staan.” Gelukkig is ze daar inmiddels bovenuit gestegen en gaat het goed. Orde houden blijft lastig en daar heeft Chantal zich best op verkeken. ,,Dat kun je niet in twee weken. Iedere startende leerkracht moet zich beseffen dat ondanks dat het fantastisch is om met kinderen te werken, je heel erg moet wennen aan het intoom houden van een groep leerlingen.” Toch ziet ze de ordehandhaving wel als een uitdaging en als vereiste. ,,Zonder orde heeft het geen zin om les te geven.” Chantal merkt dat dit ook alles te maken heeft met zelfvertrouwen. ,,Als je in jezelf gelooft, geef je les vanuit een bepaalde zekerheid. Dit straal je dan ook uit.” Chantal merkt op dat voor de klas staan feitelijk hetzelfde is als een presentatie geven, maar dan interactief. ,,Toen ik laatst een presentatiecursus volgde tijdens mijn studie, heb ik mijzelf daarin echt verbaasd. Het ging me heel goed af en ik kreeg positieve feedback. Doordat ik het onderwijs ben ingegaan, heb ik hierin een hele grote slag gemaakt.”

Op de school zelf bevalt het Chantal het erg goed. ,,Ik heb leuke collega’s en er heerst een prettige sfeer. Er wordt assertiviteit van je gevraagd als het gaat om je leerproces en wat je wilt bereiken. Ik werd niet aan het handje genomen, maar gelukkig stond wel iedereen open voor mij en kon ik terecht met vragen.” Chantal wilt benadrukken dat begeleiding cruciaal is. ,,Bij mij was dat best wel een beetje zoeken en in het begin heb ik hard gevochten om te komen waar ik nu ben. Als de juiste begeleiding mist, haken mensen af en is het onmogelijk om jonge talenten te behouden.”

'Juf Chantal'
De leerlingen zijn inmiddels aan Chantal gewend. ,,Ik ben echt hun juffie.” Eerst keken ze de kat uit de boom. Daarna testten ze tot hoever ze konden gaan bij Chantal. ,,Dat is ook wel inherent aan de puberleeftijd.” Nu krijgt Chantal veel energie van de leerlingen. Vooral als de les lekker loopt en ze de leerlingen echt iets aanleert en enthousiasme bij ze opwekt. Haar creativiteit helpt hier ook bij. ,,Ik ben geen doorsnee docent, die een lerarenopleiding heeft gedaan en hou me niet standaard vast aan het lesmateriaal. Ik probeer ook op andere manieren iets over te brengen. Zo heb ik op basis van mijn redactieverleden een schrijfopdracht bedacht waarbij de leerlingen zelf een tijdschrift moesten maken, van begin tot eind.” Op deze manier houdt Chantal de lessen afwisselend.

In de toekomst wil Chantal trainer of coach worden en voorlopig is ze nog aan het studeren. Tot de zomer blijft Chantal in ieder geval op het CSB. ,,Ik vind het heel leuk om in het onderwijs te werken en ik merk dat ik aan het groeien ben.

Camille Faber (23) werkt op het Baken-Trinitas Gymnasium in Almere. Waar hij van oorsprong zou starten als Persoonlijk Assistent van de Leraar (PAL), was hij al vrij snel verantwoordelijk voor verschillende lessen economie aan de derde klas. ,,De stof is voor mij als student economie zo elementair dat het geen probleem is om dit over te brengen op de leerlingen. Het gaat eigenlijk vanzelf.” De vraag is alleen hoe? Ondanks zijn ervaringen als jeugdcoördinator bij een voetbalclub, vulploegleider en assistent-filiaalmanager bij een supermarkt was het toch een uitdaging voor Camille om les te geven. ,,Ik vond het leuk en was niet angstig. Het was eigenlijk wel fijn dat ik die verantwoordelijkheden zo snel naar me toe kon trekken.”

Jongste docent
,,Van de docenten ben ik verreweg de jongste, maar of dit een ander effect heeft op de leerlingen?” Camille denkt van niet. De leerlingen zien hem vaak als alliantie en voelen zich vertrouwd. ,,Wat dat betreft werkt het misschien wel in mijn voordeel.” Toch heeft Camille zich in het begin autoritair opgesteld en erg klassikaal lesgegeven. ,,Ik wil er zo snel mogelijk naartoe om de leerlingen meer zelfstandig te laten werken.” Camille heeft de mogelijkheid om het lesprogramma en de manier van lesgeven zelf in te vullen.

Werken met concrete voorbeelden
Camille is voldaan als leerlingen via een aansprekende uitleg snappen waar het over gaat. ,,Het is leuk om te merken dat ik mensen iets kan bijbrengen. Ik probeer altijd hele concrete voorbeelden te geven tijdens de les. Op deze manier maak ik een link tussen de harde stof en dingen die de leerlingen interesseren zodat de theorie wat tastbaarder wordt.”

Ordehandhaving
Camille geeft aan dat vaardigheden die je opdoet in het onderwijs vooral van sociale aard zijn: hoe boei je de leerlingen, hoe bewaak je de orde, hoe creëer je rust in de klas. Momenteel gaat hij wanorde te lijf door de leerlingen die zich het meest laten gelden in de klas, uit te dagen. Voor Camille is het wel fijn dat het begeleidingsprogramma van Studelta pedagogische en didactische ondersteuning biedt. ,,Hier heb ik veel aan, zeker op het gebied van ordehandhaving.”

,,Ik ben blij dat ik op deze manier ervaring opdoe in het onderwijs. Ik vind het ook heel leuk en leerzaam werk.” Camille weet nog niet precies hoe zijn toekomst eruit ziet. Een eigen onderneming starten zou hij wel heel leuk vinden en ook het bedrijfsleven lonkt. ,,Wie weet keer ik op een latere leeftijd weer terug in het onderwijs. Ik hou de optie open.”

Marieke Spaan (21) is derdejaars student Natuurwetenschappen en innovatiemanagement in Utrecht. Deze studie probeert een brug te slaan tussen de wetenschap en de economie. Via een collega van het bestuur van de studievereniging, waar ze een jaar in heeft gezeten, hoorde ze van Studelta. Een baan binnen het onderwijs sprak haar aan, alleen had ze geen idee dat dit binnen haar bereik lag. Sinds februari werkt ze op het Cals College in Nieuwegein als onderwijsassistent binnen de sectie biologie.

Afwisselend
,,Ik word steeds uitgedaagd om iets nieuws te doen. Die afwisseling maakt het leuk!” Enthousiast vertelt Marieke over haar werkzaamheden. Twee dagen per week houdt ze zich bezig met het geven van bijlessen, het maken en vertalen van opdrachten en tentamens, het draaien van projecten en soms staat ze ook voor de klas. ,,Ik heb geen vaste klassen omdat ik op invalbasis lesgeef. Gelukkig zijn de lessen vooraf verzorgd en kan ik het programma volgen.” Voor Marieke is het wel wennen. In het begin dacht ze ’dat doe ik wel even’, maar het bleek toch soms lastig. ,,De leerlingen zoeken je grens op en ik moet dan oppassen dat ik dan niet ga lachen.” Marieke ontwikkelt zich snel. Ze heeft veel baat bij haar bestuurservaring en haar studie, waar ze veel bezig is met organiseren en presenteren. ,,Dat kan ik nu mooi inzetten in het onderwijs.”

Toekomst
Marieke vindt de begeleiding die wordt aangeboden vanuit Studelta nodig. ,,Zeker de pedagogische en didactische versterking komt goed van pas.” Wellicht dat ze dit zichzelf in de toekomst nog wel meer eigen gaat maken. ,,Ik wil straks eerst een master die aansluit bij mijn studie gaan doen. Als ik daarna nog energie heb, plak ik er nog een jaartje aanvast waarin ik mijn onderwijsbevoegdheid ga halen.” Marieke houdt een toekomst in het onderwijs in haar achterhoofd. ,,Als ik wat ouder ben of mijn draai niet vind in de commerciële wereld, keer ik graag terug in het onderwijs”.

Tim Koolstra (25) kwam niet als groentje in het onderwijs terecht. In het kader van zijn studie psychologie werkte hij eerder met kinderen met gedragsproblemen. Nu is hij via Studelta werkzaam bij het Christelijk College Zeist (CCZ). Hij startte hier als begeleider van een eindexamenklas techniek en werkt daarnaast inmiddels als docent Nederlands en mentor.

Persoonlijke aandacht
,,Ik vind het fantastisch om met de ontwikkeling van kinderen bezig te zijn en hen te onderwijzen!” Tim wist eerst alleen niet hoe hij dit kon vormgeven in een bijbaan. ,,In het onderwijs heb je toch altijd een bevoegdheid nodig?” Bij Studelta bleek van niet. Als onderwijsassistent was Tim in staat om veel persoonlijke aandacht aan leerlingen te geven. ,,Als de leerlingen praktisch aan het werk waren in de klas, was het makkelijk om gesprekjes met ze aanknopen. Dan hoor je veel verhalen, ook over hun thuissituatie.” Tijdens vergaderingen, die er veel waren omdat het niet de gemakkelijkste klas betrof, had Tim vaak een goede inbreng. ,,Ik kon verbanden leggen en advies geven. Het was leuk om te merken dat ik naast de begeleiding tijdens de lessen, een bepaalde invloed had.”

Structuur
,,Ik heb geleerd dat het belangrijk is om vast te houden aan structuur. Je moet daarin ook heel consequent zijn en je vooral hiervan bewust zijn.” Tim geeft aan dat het ook gaat om de kleine dingen: wie is er als eerst in binnen, jij of de klas? ,,Dit heeft zoveel invloed op hoe een les loopt.” Overigens kan Tim zich goed aanpassen aan onverwachte situaties. ,,Ik bereid lessen goed voor maar soms laat ik dingen ook gewoon gebeuren en probeer er dan op een creatieve manier mee om te gaan.” Doordat Tim nog jong is, kan hij op een gemakkelijke manier contact maken en zo ook lesstof overbrengen. Daar komt ook weer de persoonlijke aandacht bij kijken. ,,Op het moment dat je een persoonlijk praatje maakt, zal je zien dat leerlingen veel makkelijker en beter gaan werken.”

Tim heeft het heel erg naar zijn zin voor de klas. ,,Ik leer ontzettend veel en zit nog steeds in een opgaande lijn wat betreft mijn eigen ontwikkeling.” Hij ziet toekomst in het onderwijs; of dit tot zijn zestigste zal zijn, is de vraag. ,,Op een gegeven moment ben ik aan het einde van mijn ontwikkeling en dan wil ik door.”

Tip aan scholen
Als tip aan middelbare scholen wilt Tim meegeven dat het belangrijk is om duidelijkheid te verschaffen over de doelen en inhoud van de inzet van een Studelta-talent. Op deze manier wordt er draagvlak en betrokkenheid gecreëerd, ook vanuit de docenten zelf en kan er veel meer resultaat worden geboekt. ,,Communicatie en draagvlak zijn cruciaal. Op het moment dat deze twee er niet zijn, gaan mensen zwemmen en bestaat er een kans dat ze verzuipen.”

Olja Orlandini (23) heeft na verschillende omwentelingen haar pad gevonden. Zo zit ze nu na een poging tandheelkunde en psychologie in het eerste jaar van de lerarenopleiding Engels. In januari ving ze op dat de subsidieregeling voor de Persoonlijk Assistent voor de Leraar (PAL) was goed gekeurd. Dit leek haar wel wat en toen ze ‘PAL’ intypte op Google kwam ze bij Studelta terecht. Nu geeft ze via Studelta steunles op het Cygnus Gymnasium in Amsterdam.

Steunles
De steungroep die Olja bijles geeft, bestaat uit leerlingen uit verschillende onderbouwjaren. Dit is een groep die moeite heeft met Engels en gebruik kan maken van de uitleg van Olja. ,,In het begin ben ik bij iedereen met een lijstje langsgegaan om te horen wat de verschillende knelpunten waren. Dit probeer ik steeds per les te behandelen.” De groep is niet erg groot waardoor het voor Olja mogelijk is veel individuele aandacht te geven.

Voor Olja is dit een mooie ervaring om haar manier van lesgeven te ontdekken. Ze hoeft niet meteen vakbreed les te geven, maar ze is wel bezig met hoe ze iets overbrengt. ,,De stof is me bekend, maar het is belangrijk om structuur in de uitleg aan te brengen zodat het niet een brei van informatie wordt.” Hierin heeft Olja zichzelf reeds sterk verbeterd.

Leerlingen enthousiast maken
Olja vertelt dat de leerlingen de steunles vaak binnenkomen met een vraagstuk waar ze werkelijk niets van snappen. ,,Ze begrijpen het niet en vinden het vak Engels daardoor niet meer leuk.” Door op verschillende manieren uitleg te geven, begint er iets te dagen bij de leerlingen. ,,Ik werk bijvoorbeeld graag met voorbeelden van televisie, film, of sport.” Langzaam maar zeker merkt Olja dat de leerlingen het leuk beginnen te vinden. ,,Ze willen alleen maar meer opdrachten maken, dit geeft mij voldoening.”

Vanuit de school krijgt Olja veel vrijheid om haar lessen in te vullen. Dat vindt Olja prettig. ,,Ik leer het meeste als ik iets zelf moet doen.” Bij Studelta kan ze altijd haar ei kwijt en als ze ergens tegenaan loopt, kan Olja terugvallen op de coachingsgroep.

Toekomst in het onderwijs
Als Olja deze opleiding heeft afgerond, is ze tweedegraads docent. Dat is voor haar nog niet genoeg. Ze wilt dan nog de master onderwijskunde gaan doen waarna ze haar eerstegraads bevoegdheid gaat halen. Haar ontevredenheid over het onderwijs drijft haar hiertoe. ,,Ik geloof dat een hoop schooluitval bespaard kan worden door een andere benadering van anders lerende leerlingen.” In de toekomst wilt ze hier graag iets aan doen. Of dit voor de klas is of achter de schermen, zal de tijd uitwijzen.

Elke Praagman (25) werkt bij het Meridiaan College in Amersfoort als docent Natuurkunde en geeft les aan onderbouwklassen van havo/vwo. Ze zocht naast haar studie Aardwetenschappen een bijbaan en vond het belangrijk dat ze zich hierin kon ontwikkelen. Omdat ze ook graag met mensen wilde werken, bood een bijbaan in het onderwijs uitkomst. ,,Op deze manier kan ik mooi proeven aan het onderwijs en hoef ik me nog niet te verbinden aan een lerarenopleiding.”

Voorbeeldrol
,,Er komt veel bij kijken”, zegt Elke. Het werken voor de klas omvat niet alleen de uren die je daadwerkelijk lesgeeft. Elke maakt proefwerken, bereidt haar lessen voor en is naast haar lesuren veel tijd bezig met de leerlingen. Die betrokkenheid maakt het leuk voor haar. ,,Ik krijg er steeds meer plezier in en leer de leerlingen beter kennen. Het zijn ineens geen nummertjes meer maar mensen die een bepaalde ontwikkeling doormaken.” Soms staat Elke versteld van het effect dat ze op de leerlingen heeft. ,,Als ik onrustig ben, weerspiegelt dit zich in de klas en als ik bijvoorbeeld heel relaxt ben, werken we veel prettiger!” Elke is zich bewust van haar voorbeeldrol. ‘Hoe sta ik voor de klas, wat wil ik de leerlingen bijbrengen en hoe straal ik bepaalde normen en waarden uit?’ zijn allerlei vragen waar Elke zich mee bezig houdt. ,,Ik leer ontzettend veel over mezelf en hoe ik overkom op anderen.” Elke haalt veel voldoening uit haar werk. ,,Ik ben nu op het keerpunt waarbij het harde werken zijn vruchten gaat afwerpen. Door de band die ik opgebouwd heb met de leerlingen, kan ik nu echt bijdragen aan hun ontwikkeling.” Het is volgens Elke niet heel zichtbaar, maar op verschillende manieren laten leerlingen wel blijken dat ze waarderen wat ze voor hen doet.

,,In het begin had ik het idee dat ik erg veel vragen aan het stellen was aan mijn collega’s. Maar op een gegeven moment kwam ik erachter dat juist die ‘onwetendheid’ zorgt voor een frisse kijk.” Elke is geen doorgewinterde docent. Ze is zoekende naar haar manier van lesgeven en doordat ze nieuw in het onderwijs is, komt ze met veel ideeën. Elke is blij met haar keuze en wilt zeker volgend schooljaar weer als docent aan de slag.

,,Ik begeleid leerlingen tijdens de uren waarin zij zelfstandig moeten werken. Het Krimpenwaard College heeft een speciaal leercentrum opgezet waar scholieren terechtkunnen om deze uren in te vullen. Voor deze uren komen ze naar een speciale ruimte, een grote collegezaal. Ik registreer iedereen die binnenkomt in de computer zodat hun uren goed bijgehouden worden.”

Bovenal zit Perihan er natuurlijk om de leerlingen te helpen. ,,Kinderen die vragen hebben over economie of management en organisatie, komen naar mij toe. Daar waar mogelijk help ik ook kinderen met andere vakken.”
Volgend schooljaar wordt haar taak nog iets uitdagender. ,,Ik zal in bepaalde zelfstandige uren uitleg geven over economie. Van tevoren kondig ik dan aan dat ik bijvoorbeeld in het derde uur klassikaal uitleg zal geven over economie. Degene die geïnteresseerd zijn, kunnen dit volgen.”

,,Waarom werken in het onderwijs? Ik ben maatschappelijk betrokken en ik vind het ideaal om dit te combineren met een bijbaan. Ik help leerlingen met mijn kennis, dat is echt nuttig. Nuttiger dan iets verkopen.”
,,Ik ben blij dat ik dit nu meemaak. Ik leer veel. Hoe je moet inspelen op leerlingen bijvoorbeeld. Drukke leerlingen vragen om een andere benadering dan rustige leerlingen. Dertig leerlingen volgen per keer een zelfstandig lesuur, ik moet dan orde houden en dat gaat erg goed. Leerlingen mogen van mij wel met elkaar fluisteren, maar anderen mogen er geen last van hebben. Als ik merk dat leerlingen te veel praten, dan maak ik duidelijk dat ze hier zitten om iets te doen voor school. Ze verdiepen zich dan snel weer in hun boeken.