ERVARINGEN OPDRACHTGEVERS

Henk Ligthart werkt sinds tweeënhalf jaar als directeur op de Christelijke Scholengemeenschap Buitenveldert (CSB). Na zijn studie startte hij als docent economie en aardrijkskunde, waarna hij afdelingsleider van de HAVO werd. Conrector van deze zelfde school was zijn volgende baan. De Cedergroep (de overkoepelende stichting die vijf scholen beheert in de regio Amsterdam) vroeg hem en Karin van Oort (rector van het Veenlanden Collega) om orde op zaken te stellen. ,,Het ging niet zo goed met de CSB en het stond op de lijst van zwakke scholen.” Vanaf januari 2008 is de school zonder verlengd toezicht van deze lijst af. Een mooie prestatie van het hele team. Sindsdien zijn de eerste tekenen van herstel zichtbaar. Er zijn stijgingen te zien in het aantal nieuwe leerlingen. ,,We zitten in een opgaande lijn, maar blijven vechten.

Veelzijdig
Henk Ligthart heeft een veelzijdigheid aan werkzaamheden. ,,Ik houd me bezig met de bouwwerkzaamheden, financiën, personeel, facilitair. Deze diversiteit geeft me energie.” Vanaf augustus zal Henk Ligthart de functie van rector vervullen.

,,Bij uitstek een Amsterdamse school”, zo omschrijft Ligthart de scholengemeenschap ,,met een afspiegeling van de Amsterdamse bevolking.” De CSB is een tolerante en veilige school. ,,Juist daar ben ik trots op.

Studelta-talenten
Op de Christelijke Scholengemeenschap zijn een vijftal Studelta-talenten werkzaam als docent. In de secties Nederlands, Engels, Duits en Wiskunde wordt parttime ondersteuning geboden door Studelta. ,,Op een moment hadden we een vacature openstaan. Ik weet niet meer hoe, maar ik ben toen in contact gekomen met Lieke Kwantes van Studelta. Zij heeft deze vacature heel snel kunnen vervullen. Sindsdien doen we zaken.”

Goede oplossing
Henk Ligthart is tevreden. Vooral als oplossing op maat voor acute, tijdelijke en moeilijk vervulbare vacatures. ,,Er zitten goede docenten tussen, waar we echt iets mee kunnen. Er zijn er ook die op vakdidactisch niveau nog wat extra begeleiding nodig hebben.” De filosofie van Studelta om jonge mensen die belangstelling hebben in het onderwijs een kans te geven hierin ervaring op te doen, spreekt Ligthart aan. ,,Ik vind het belangrijk om een school te zijn die studenten de mogelijkheid biedt om kennis te maken met het onderwijs, ook als ze geen lerarenopleiding volgen. Een onverwachte ‘move’ naar het onderwijs, kan soms verrassend goed uitpakken.” Naast het belang om jonge mensen binnen je organisatie te hebben, geeft Ligthart aan dat dit meteen een kans kan zijn om jonge talenten voor je te winnen en in dienst te nemen.

Openheid en respect
De Studelta-talenten worden goed opgevangen binnen de verschillende secties. De huidige docenten staan voor ze open en kunnen hier en daar nuttige adviezen geven. Er is een verstandhouding opgebouwd waarbij een ervaren docent iets overbrengt op de jonge mensen. ,,Als er iets niet loopt zoals het hoort, wordt dat eerlijk aangegeven.” De CSB heeft ook zijn eigen begeleidingssysteem. ,,Ik heb het daarom geen moment eng gevonden om jonge onervaren talenten in te zetten.” De reacties van de leerlingen zijn positief. Ze zien de Studelta-talenten net zo als iedere andere docent. ,,Er bestaat een normale vorm van respect, dat wordt uitgestraald naar iedere categorie”, aldus Ligthart.

Samenwerking in begeleiding
,,Of ik het andere scholen zou aanraden? Jazeker!” Henk Ligthart vindt dat Studelta een goede oplossing kan bieden voor het invullen van vacatures. Hij zegt wel dat dit moet gebeuren op een manier die past bij de organisatie. ,,Je kan er geen tien hebben rondlopen.” Ook zou Ligthart graag zien dat er meer samenwerking wordt gecreëerd tussen Studelta en de middelbare scholen op het gebied van begeleiding en beoordeling. ,,Daar hebben alle partijen baat bij. Als we dit in de toekomst kunnen waarmaken, dan zal ik zeker met Studelta in zee blijven gaan!”

Barrie Hoogsteyns werkt als teamleider op het Christelijk College Zeist (CCZ). Nadat ze tien jaar als docent en een periode in een management functie op een ROC had gewerkt, heeft ze de overstap gemaakt naar Jeugdzorg als adviseur. Na deze ervaringen wist ze dat haar passie bij management lag en ging ze op zoek naar een kleine school met een grote uitdaging. En die vond ze!

Snelheid in handelen
Er waren twee zware eindexamenklassen en het aantal docenten hiervoor was niet voldoende. Een ex-collega drukte haar een folder van Studelta in de handen en zo geschiedde. ,,Het prettige aan de samenwerking met Studelta is de snelheid van handelen,” aldus Hoogsteyns. Waar ze bij andere bureaus soms maanden moest wachten, had Lieke Kwantes van Studelta binnen twee weken geschikte kandidaten voor de functies die ze bij haar neerlegde.

Anders dan andere docenten
De jonge talenten die via Studelta bij het CCZ werken, voldoen volgens Hoogsteyns niet aan het gangbare docentenprofiel. Leerlingen reageren hierop en moesten wennen aan het feit dat deze jonge talenten ook hun grenzen aangeven. ,,Het voordeel van de Studelta-talenten is dat ze zaken snel oppikken, assertief en intelligent zijn en vlot resultaat boeken.” Ze raadt andere scholen aan die mogelijk met soortgelijke uitdagingen te maken hebben om gelden aan te spreken of aan te vragen om te kunnen investeren in jong talent. ,,Ik ben heel blij dat ik de stimuleringsbijdrage PAL toegewezen heb gekregen.”

Toegevoegde waarde
Barrie Hoogsteyns krijgt van de directe collega’s van de Studelta-talenten positieve reacties. ,,Ze vertellen me dat de talenten goed contact hebben met de leerlingen waardoor ze snel hun vertrouwen winnen. Ze zijn in staat om verbanden te leggen tussen het gedrag van de leerlingen en hun thuissituatie, wat waardevolle informatie oplevert voor het docententeam. ” De collega’s geven aan dat het goed is om vooraf duidelijk in kaart te brengen wat de verwachtingen en doelen zijn van de inzet van deze talenten. Hier is Hoogsteyns het niet helemaal mee eens. ,,Juist dat is de kracht van deze Studelta-talenten. Ze nemen zelf initiatief, hebben een frisse blik en kunnen inschatten waar ze moeten bijspringen. Op deze manier zijn ze van grote toegevoegde waarde.

Rob Schemkes is plaatsvervangend rector op het Krimpenerwaard College in Krimpen a/d IJssel. Een traditionele streekschool die zich kenmerkt door zijn open sfeer. Na zijn studie scheikunde, startte Schemkes als docent op een havo/vwo school om vervolgens conrector van het vwo te worden. In 1997 besloot hij opnieuw te gaan studeren en rondde de master ‘Onderwijsmanagement’ succesvol af. Sinds 2000 vervult hij zijn huidige functie, met plezier.

Rob Schemkes heeft een breed takenpakket. Hij houdt zich onder anderen bezig met de financiën, het beheer, de huisvesting en het onderwijsondersteunend personeel. ,,De veelzijdigheid aan taken maakt het voor mij interessant en daarnaast vind ik het prettig om in een maatschappelijk zinvolle omgeving te werken.”

In het voorjaar van 2008 vond Rob Schemkes de nieuwsbrief op zijn bureau en kwam zo in aanraking met Studelta. Het concept van Studelta sprak Schemkes aan. ,,Een goede manier om studenten in een vroeg stadium te interesseren om het onderwijs in te gaan. Het is namelijk een prachtig vak en veel zinvoller dan achter de bar staan.” De nieuwsbrief kwam precies op het juiste moment want enerzijds was er behoefte aan inhoudelijk ondersteuning en anderzijds hadden de leerlingen te weinig onderwijstijd.

Studelta ging op zoek naar talenten die ingezet zou worden in het open leercentrum. In dit centrum kunnen leerlingen zelfstandig werken om zo hun onderwijstijd aan te vullen. Het gevolg was dat Studelta twee onderwijsassistenten aanbracht. Zij werden geïntroduceerd tijdens een personeelsbijeenkomst en opgevangen door twee begeleiders vanuit de school. De leerlingen accepteren de nieuwe werknemers, alleen wordt het doel niet helemaal bereikt. ,,De inhoudelijke ondersteuning die de talenten zouden gaan bieden blijft achter. Hoewel ze juist graag willen bijdragen, komen de leerlingen niet naar hen toe om uitleg te vragen.” Volgens Schemkes komt dit doordat de leerlingen niet vrijwillig in het leercentrum zijn, ze missen de intrinsieke motivatie om deze uren goed te benutten. ,,De Studelta-talenten fungeren momenteel als oppasser en dit doen ze heel goed”, aldus Schemkes. ,,Echter zou ik graag zien dat het inhoudelijke aspect meer wordt uitgebouwd. Het is nu te vrijblijvend, van beide kanten, terwijl ik het gevoel heb dat er veel meer inzit.”

Rob Schemkes vindt het mooi dat de Studelta-talenten dicht bij de leerlingen staan. ,,Ze zijn enthousiast, betrouwbaar, onbevangen en kunnen de leerlingen vertellen hoe het er op de universiteit aan toe gaat.” Het enthousiasme van Studelta-talenten kan goed van pas komen op het Krimpenerwaard College. Het lerarentekort doet ook hier zijn intrede. ,,Ik kan hard brullen dat ik alleen bevoegde docenten voor de klas wil, maar de nood dwingt ons ook op andere manieren te werk te gaan.” In dit geval is duidelijkheid erg belangrijk volgens Schemkes. ,,Het is essentieel dat vooraf de verantwoordelijkheden en verwachtingen in kaart worden gebracht.”

Voor Petra Verhoeckx, rector van het Fons Vitae Lyceum staat innovatie centraal. Zij staat erg positief tegenover het betrekken van studenten in het onderwijs. Op haar school werken op dit moment zes studenten als onderwijsassistent. Dé toekomst voor het onderwijs, gelooft de rector.

,,Dag mevrouw! Dag mevrouw!” In de hal van het Fons Vitae Lyceum wordt rector Petra Verhoeckx veelvuldig enthousiast begroet door haar leerlingen, die zich haasten naar hun les. Ze kent iedereen van gezicht en wanneer ze na afloop van de pauze nog drie verdwaalde jongens ziet rondlopen vraagt ze bezorgd: ,,Hebben jullie geen les?” ,,Nee, we hebben een tussenuur.” ,, Een tussenuur? In welke klas zitten jullie dan?” ,, 3V.” ,,3V dan moet meneer Vossen nu les geven. Hij is waarschijnlijk laat door de gladheid. Gaan jullie maar naar de studiezaal.” Vlak daarna komt de docent binnen en begint zijn les.

Onderwijsvakvrouw
Verhoeckx is onderwijsvakvrouw in hart en nieren. In 1975 startte ze als docent wiskunde op het Rijnlands Lyceum in Oegstgeest. Na een paar jaar werd ze afdelingsleider van de bovenbouw VWO. De functie maakte haar zo enthousiast dat ze een managementopleiding ging volgen. Daarna kwam ze als conrector op het Fons Vitae Lyceum te werken. ,,Dat is nu 12,5 jaar geleden. Toevallig hebben wij gister op school dat jubileum gevierd.” Sinds 2002 is Verhoeckx rector. ,,Het is ongelooflijk hoe veelzijdig deze baan is. Je moet organiseren, beleid maken en veelvuldig presenteren.” Samen met haar collega’s besloot de rector om studenten bij haar school te betrekken.

Bètavak aantrekkelijker maken
,,De studenten die nu bij ons werken, assisteren bij de bètavakken. Het is een groot project waarbij wij het bètavak aantrekkelijker willen maken. Dat doen we samen met drie middelbare scholen en de beide hogescholen en universiteiten in Amsterdam. Universitair docenten geven bijvoorbeeld informaticales op onze school aan een grote groep leerlingen. De docenten werkten voor het eerst met middelbare scholieren en vroegen daarom assistentie van een andere docent. Twee docenten voor een klas is prijzig, daarom kregen universitair docenten nu hulp van student-assistenten.”

Leerlingen waarderen studenten in de klas
,,Leerlingen waarderen het enorm dat studenten komen helpen tijdens de informaticales. Zij staan dichtbij de belevingswereld van de leerlingen. Bovendien brengen studenten kennis mee. Vaak zijn scholieren zo handig met de computer, dat ze al veel weten. Van de studenten leren ze nieuwe dingen, dat brengt meer uitdaging.

Docenten worden verlicht Docenten laten zich ook positief uit over de studerende onderwijsassistenten. ,,Ik hoor dat zij vaak goede ideeën hebben en dat ze de opdrachten zeer praktisch maken. Voor de leraren zijn zij een steun in de rug.” Verhoeckx kan zich goed voorstellen dat de studenten kunnen worden ingezet als remedial teacher in het rekenonderwijs. Een groepje leerlingen dat moeite heeft met rekenen krijgt dan in speciale uren les van de onderwijsassistent. ,,Dat is een stuk goedkoper dan een leraar het groepje te laten begeleiden.”

Belangrijk voor de toekomst van het onderwijs
Volgens Verhoeckx is het essentieel om jonge mensen in contact te laten komen met het onderwijs. ,,De pers schetst vaak een negatief beeld van het onderwijs: vervelende leerlingen, onmogelijke schoolbesturen die je precies vertellen wat je moet doen, een hoge werkdruk. Wanneer studenten een bijbaan in het onderwijs nemen in plaats van in de kroeg, worden ze misschien wel enthousiast over het vak leraar. Ze kunnen zelf ervaren hoe leuk het is. Het beroep heeft veel voordelen: je haalt veel voldoening uit het overdragen van kennis en natuurlijk heb je vaak vakantie.”

Professionele aanpak Studelta
Alle initiatieven om studenten te betrekken bij het onderwijs, juicht Verhoeckx toe. ,,Ik ben enthousiast over PAL, de Persoonlijke Assistent van de Leraar, over de Amsterdamse educatieve coassistent en over Studelta. Studelta zet het heel professioneel neer door middels het Talent in Onderwijs Programma begeleiding aan de studerende onderwijsassistenten te bieden.”

€ 5000,- subsidie
Sinds januari krijgen scholen een subsidie van € 5000,- voor de PAL. Verhoeckx heeft haar aanvraag al ingediend. Ze is ook geïnteresseerd in het diepteproject van PAL. Een school krijgt dan subsidie om tien PALs in dienst te nemen. Het lijkt haar goed om de leerlingen met jonge mensen in contact te brengen.

Kwaliteit van het onderwijs
Verhoeckx is niet bang dat de kwaliteit van het onderwijs achteruit gaat wanneer studenten worden betrokken bij het onderwijs. ,,De kwaliteit wordt alleen aangetast wanneer een onderwijsassistent zonder begeleiding voor de klas komt te staan. Leraar zijn is een vak, je kunt niet lesgeven zonder het te leren. Mijn idee is dus goede begeleiding en de PAL ‘stukjes’ te laten lesgeven. Bijvoorbeeld bij geschiedenis een module bij het onderdeel Tweede Wereldoorlog, omdat de betrokken studenten daar net zijn scriptie over heeft geschreven. Ik ben ervan overtuigd dat universitaire studenten de leerstof makkelijk aankunnen, omdat zij boven het niveau van de middelbare school zitten.

Universitaire talenten nu al bij het onderwijs betrekken lijkt Verhoeckx ook heel belangrijk om de mensen die goed kunnen lesgeven niet verloren te laten gaan. ,,Ik vind het zonde als onderwijstalenten in het zakenleven belanden. Ze lopen dan wel in een mooi pak en krijgen een laptop, maar ze hebben, zonder dat ze dat misschien weten, het talent om met kinderen om te gaan en de jeugd een toekomst te geven. Daarom wil ik deze talenten zo vroeg mogelijk met het onderwijs kennis laten maken in de hoop dat ze blijven.

Cals College
Het Cals College bestaat uit twee scholen. De school in Nieuwegein is voor Havo, (tweetalig) Vwo en gymnasium. Op de andere vestiging in IJsselstein bestaat het onderwijsaanbod uit Vmbo en onderbouw Havo en Vwo. In totaal heeft de school een kleine drieduizend leerlingen en zo’n driehonderd personeelsleden.

Ambities
,,Iedere vier jaar zijn we verplicht een schoolplan op te stellen, waarin onze strategische doelen zijn vastgelegd. Op basis van gesprekken die zijn gevoerd met leerlingen, ouders en personeel kwamen we erachter dat zij allemaal zeer positief zijn over de school. Drie hoofdpunten moesten verbeterd worden: de kwaliteit van het onderwijs, het personeel en de organisatie. Hierbij werd het personeel als belangrijkste pijler bestempeld. ,,Personeel is essentieel en een basisvoorwaarde voor kwalitatief goed onderwijs!

Lerarentekort
Het verloop binnen het personeel is groot. Eind 2007 voorspelde de commissie ‘Leraren’ al in het rapport ‘LeerKracht’ dat 75 procent van de leerkrachten de komende zeven jaar het onderwijs verlaat. Het Cals College merkt dit nu al. Samen met de groei van de school die zich de afgelopen periode heeft voorgedaan, zorgde deze tendens ervoor dat er zo’n zeventig tot tachtig nieuwe docenten zijn bijgekomen. ,,Wij zijn nog steeds op zoek naar nieuw, kwalitatief goed personeel. De huidige markt dwingt ons daartoe. En in die voortdurende zoektocht is het de kunst om creatieve, onorthodoxe oplossingen te bedenken voor het lerarentekort en daarbij eigenlijk alles aan te grijpen.”

Oplossing
Vanuit deze instelling is Nico de Jong in contact gekomen met Studelta. Studelta biedt als oplossing voor het lerarentekort hbo- en wo-studenten aan die ingezet worden binnen het onderwijs. ,,Ik wist niet dat er zo’n organisatie bestond, maar de ideeën van Studelta sloten naadloos aan bij mijn plannen om studenten te werven bij de universiteit en hogescholen in Utrecht. Lerarenopleidingen worden allemaal al afgeroomd, daar is weinig meer te halen, terwijl er genoeg potentieel zit in het overig hoger onderwijs.”

Goede CV’s en Kandidaten
Nico de Jong was niet in staat om dit idee alleen waar te maken. Daarom besloot hij een afspraak te maken met Lieke Kwantes en Thiemo van Rossum van Studelta. ,,Eigenlijk was het meteen al raak. Studelta had CV’s van goede kandidaten.” Zoals bijvoorbeeld Coby Hoogland. Zij startte het nieuwe schooljaar van 2008 als assistent binnen de sectie Natuurkunde. De school was zo tevreden over haar kwaliteiten dat ze al snel Studelta om een 'tweede Coby Hoogland' vroegen."

 

 

---

Wie: Gerritjan van Luin

Wat: Algemeen Directeur

Waar: Trinitas College in Heerhugowaard

Studenten staan dichter bij de scholieren

Als je nog niet zo lang van school af bent,begrijp je de taal van de kinderen en weet je wat er speelt en welke lessen interessant zijn. Ik was 23 toen ik voor het eerst voor de klas stond. Ik ben toen uitgegaan van de ervaring die ik toen had. Dit zou allemaal kunnen helpen, maar het is wel afhankelijk van de persoon zelf. Alle docenten die beginnen worden uitgeprobeerd in de klas. De één heeft een natuurlijke gave om zijn plek binnen de klas te verwerven en de ander kost het een jaar. Dat is niet erg, maar je moet wel echt gemotiveerd zijn.